Usinxki từng nói: “Nhân cách của người thầy là sức mạnh có ảnh hưởng to lớn tới học sinh, sức mạnh đó không thể thay thế bằng bất kỳ cuốn sách giáo khoa nào, bất kỳ một câu chuyện châm ngôn đạo đức, bất kỳ một hệ thống khen thưởng hay trách phạt nào khác”. Người thầy không chỉ là người dạy chữ, người truyền đạt tri thức cho học trò mà hơn thế, người thầy là “kĩ sư tâm hồn”, là người khơi dậy ngọn lửa trong trái tim các thế hệ học trò. Những tâm hồn đẹp chỉ hình thành khi được nảy mầm và bắt rễ trong miền đất yêu thương và thông thái. Vì vậy mỗi thầy giáo, cô giáo phải là một tấm gương sáng về đạo đức, tự học và sáng tạo để học trò noi theo. Hiểu rõ về sứ mệnh của mình, giáo viên trường THCS Thanh Xuân Nam luôn không ngừng miệt mài, đổi mới trong dạy học. Một trong những tấm gương về đạo đức, tự học và sáng tạo tiêu biểu của nhà trường đó là cô giáo Bùi Thị Thư - Giáo viên Ngữ văn - phó chủ tịch công đoàn.
Sinh ra trong gia đình có truyền thống theo nghề giáo, việc cô Thư đến với nghề như như duyên nghiệp đã định sẵn. Ngay từ thuở thơ bé, cô học trò nhỏ nhắn đã tay cầm phấn, tay cầm thước bắt đầu đứng trên bục giảng để tập làm quen với nghề giáo. Và hơn cả, cô có một người cha tuyệt vời là Phó Giáo sư, Nhà giáo nhân dân Bùi Duy Tân đã đưa cô đến với Văn học. Cha cô đã định hướng, bồi đắp tình yêu thơ văn cho cô, bởi vậy mà ngay từ thời học sinh, cô không chỉ tham gia đội tuyển học sinh giỏi môn Ngữ văn mà còn trở thành cử nhân Ngữ văn xuất sắc. Giờ đây, nối tiếp truyền thống gia đình, hơn 30 năm nhiệt huyết, tận tụy, niềm vui lớn nhất của cô đó chính là niềm tin yêu mà đồng nghiệp, học trò, phụ huynh dành cho mình.
Ngữ văn là một môn học thuộc nhóm khoa học xã hội có tầm quan trọng trong việc giáo dục quan điểm tư tưởng, tình cảm cho học sinh. Đồng thời là môn học thuộc nhóm công cụ, môn văn còn thể hiện rõ mối quan hệ với các môn học khác. Học sinh học tốt môn văn sẽ tác động tích cực tới các môn học khác và ngược lại các môn học khác cũng góp phần học tốt môn văn. Chính vì vậy, cô luôn tâm niệm: “Môn Văn là một môn học cần truyền cảm hứng, đam mê và yêu thích thì học sinh mới có thể học tốt”. Cô đã tích cực khơi dậy niềm đam mê văn học cho các em học sinh qua từng bài học và cách dạy của mình. Cô không ngừng học hỏi, tìm tòi, đổi mới trong cách giảng dạy để nâng cao kiến thức chuyên môn nghiệp vụ. Cô dành thời gian cho quá trình soạn bài, nghiên cứu sách giáo khoa, sách bài tập, sách nghiên cứu, tham khảo thêm nhiều nguồn tài liệu, tri thức khác nhau. Đồng thời, cô xác định nội dung trọng tâm bài giảng, thực hiện các sơ đồ tư duy cho các em học sinh dễ nhớ, dễ hiểu. Cô đã tích cực áp dụng những phương pháp dạy học khơi gợi năng lực của học sinh, dạy theo chủ đề, áp dụng những kĩ thuật dạy học mới hiệu quả… Trong mỗi bài dạy cô chỉ là người gợi mở nội dung, định hướng rồi để học sinh tìm hiểu thông qua các câu hỏi thảo luận nhóm về tác phẩm hoặc nội dung mà bài học đề cập. Cùng với việc áp dụng các phương pháp mới vào dạy học, cô Thư còn tiến hành phân loại học sinh để có phương pháp truyền đạt kiến thức phù hợp hơn từ đó phát huy được tính tích cực chủ động của các em. Giờ học của cô lúc nào cũng là giờ học với không khí thoải mái, học trò được tự do, được tư suy sáng tạo vì thế các em dễ dàng hiểu về những giá trị mà môn văn mang lại.
Cô Thư chụp ảnh cùng học sinh lớp chủ nhiệm 8A2
Nhờ vậy, trong nhiều năm qua, cô Thư luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, nhiều năm liền đạt danh hiệu giáo viên giỏi, chiến sĩ thi đua cơ sở, có nhiều sáng kiến trong công tác giảng dạy. Điều đó được minh chứng qua kết quả học tập của các em học sinh ở các khối lớp, qua các kỳ thi học sinh giỏi các cấp và thi vào lớp 10. Chất lượng đại trà môn Ngữ văn ở các khối lớp do cô Thư giảng dạy luôn vượt chỉ tiêu, tỉ lệ học sinh đỗ vào trường THPT với điểm môn Ngữ văn cao. Với những kết quả đạt được, cô Thư luôn được Ban giám hiệu Nhà trường tin tưởng và giao cho phụ trách bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém. Bằng sự tâm huyết với sự nghiệp “trồng người”, cô Thư đã không ngừng tự học và sáng tạo, thường xuyên tham khảo tài liệu, hướng dẫn học sinh tự học, tự làm bài, rèn kĩ năng từ cơ bản đến nâng cao, biến quá trình học, tiếp thu thụ động ở học sinh thành quá trình tự học hăng say, tiến bộ. Qua đó, giúp các em phát triển được niềm đam mê từ bên trong, tạo động lực để các em phát huy khả năng tự học và độc lập trong tư duy.
Đặc biệt trong bối cảnh đất nước dạy học trong kỷ nguyên 4.0 đòi hỏi trình độ của giáo viên ngày càng cao, phải không ngừng đổi mới, sáng tạo bằng cách ứng dụng công nghệ thông tin, phải linh hoạt trong các hình thức dạy học trực tiếp kết hợp trực tuyến…Bản thân cô là giáo viên nhiều tuổi, các thao tác trên máy tính không được thành thạo, nhanh nhẹn như các đồng nghiệp trẻ nên cô luôn không ngừng động viên chính mình phải cố gắng gấp nhiều lần. Trong thời gian dạy học trực tuyến do dịch bệnh Covid ảnh hưởng, từ việc làm quen với việc dạy học cho đến tổ chức, điều hành lớp học trên thiết bị công nghệ qua ứng dụng, cô tự tìm tòi, nghiên cứu, chịu khó học hỏi và ghi chép cẩn thận từ các lớp tập huấn. Cô tỉ mẩn dành thời gian ngồi lập kế hoạch cho từng bài dạy, lên kịch bản của mỗi tiết học trên máy. Chỗ nào thao tác trên phần mềm dạy trực tuyến khó khăn thì cô gọi điện trợ giúp, hỏi đồng nghiệp, thậm chí nhờ cả con cái trong nhà làm “quân sư”. Cô Thư tâm sự, nỗi lo không bắt kịp công nghệ là rào cản lớn nhất của giáo viên lớn tuổi thế nhưng, khi bản thân tự nỗ lực, học hỏi liên tục thì mọi việc cũng trở nên đơn giản hơn. Với cô, hoàn cảnh thay đổi cũng là cơ hội để mình trở thành người chủ động trong ứng dụng công nghệ thông tin. Cô luôn nghĩ đơn giản mình phải là người làm gương, tiên phong trong việc hình thành thói quen tự học, tự nghiên cứu, tự tìm tòi phục vụ cho công tác. Từ đó, hướng dẫn học sinh thực hành, áp dụng trong quá trình học tập của mình.
Không chỉ truyền dạy những kiến thức bộ môn Văn cho học sinh cô còn là một giáo viên chủ nhiệm - người mẹ hiền của các em học sinh. Bằng tinh thần trách nhiệm, lòng yêu thương, sự tận tâm, cô luôn quan tâm tới các em học sinh, rèn dạy các em những kỹ năng sống, cách ứng xử trong giao tiếp hàng ngày…Cùng với việc dạy chữ, cô rất quan tâm tới việc dạy người. Những giờ sinh hoạt trên lớp chủ nhiệm, cô thường cho học sinh trao đổi, phát biểu thông qua những tiểu phẩm, tình huống, câu chuyện có thật để giáo dục các em về ý chí, nghị lực, niềm tin, lòng bao dung nhân hậu, dạy cách nói lời “cảm ơn”, “xin lỗi”,...Để hình thành những phẩm chất tốt đẹp, cũng như “chữa lành” những biểu hiện tiêu cực từ học sinh, cô luôn theo dõi, đồng hành, tư vấn mỗi khi nhận thấy các vấn đề khó khăn mà học sinh gặp phải trong quá trình học tập và trong mối quan hệ với gia đình, bạn bè; luôn quan tâm sát sao tới từng biểu hiện của học sinh. Điều mà cả thầy và trò nhà trường đều cảm phục ở cô là sự kiên trì, nhẫn nại của cô dành cho học sinh, đặc biệt là đối với học sinh cá biệt. Cô luôn nhìn nhận học sinh cá biệt từ một góc nhìn đặc biệt và coi những hành vi mắc lỗi của học sinh như hành vi thiếu tích cực để tìm ra phương pháp giáo dục hiệu quả. Không ít học sinh cá biệt với những biểu hiện “nổi loạn” của tuổi mới lớn đã nhận thức được việc làm tiêu cực của bản thân nhờ sự quan tâm cùng những bài học của cô. Cô luôn gần gũi, quan tâm, theo dõi nề nếp, sự chuyên cần và ý thức học tập, cũng như chủ động trao đổi với giáo viên bộ môn để nắm bắt thêm về tinh thần, thái độ học tập, ý thức tổ chức kỷ luật, học lực…của từng học sinh trong lớp. Từ đó có biện pháp hỗ trợ, giúp đỡ học sinh có lực học yếu, đưa ra các hình thức giảng dạy, học tập phù hợp, giúp các em tiến bộ hơn, đồng thời phát hiện và bồi dưỡng các em có lực học tốt để tham dự các cuộc thi tuyển chọn học sinh giỏi các cấp. Cùng với đó, cô Thư còn thường xuyên phối hợp, liên lạc với phụ huynh học sinh để nắm được các thói quen, sở thích thái độ của học sinh, cũng như giúp cha mẹ học sinh biết được tình hình học tập của con em mình ở trường. Phải chăng vì thế mà học sinh của cô thường gọi bằng cái tên thương mến: Mẹ Thư.
Cô Bùi Thị Thư không chỉ là một nhà giáo tận tụy với nghề, tận tâm với học trò mà cô còn là một người tận tình với đồng nghiệp. Cô luôn cởi mở, chân thành với mọi người. Đối với những giáo viên trẻ mới vào nghề, cô là người đi trước, luôn nhiệt tình chỉ bảo từ công việc đến những kinh nghiệm ứng xử với học sinh, phụ huynh và đồng nghiệp. Không chỉ thế, trong những buổi trò chuyện cô còn cho những lời khuyên rất chân thành và bổ ích trong cuộc sống. Những giáo viên trẻ còn ít kinh nghiệm trong trường rất ngưỡng mộ và yêu quý cô.
Ngoài công việc chuyên môn, cô Bùi Thị Thư còn là một phó Chủ tịch Công đoàn tâm huyết với công tác chăm lo, bảo vệ cho cán bộ, đoàn viên, giáo viên. Trên cương vị là một phó Chủ tịch công đoàn cơ sở, cô Thư cùng Ban chấp hành Công đoàn nhà trường luôn làm tốt công tác tham mưu cho cấp ủy, phối hợp chặt chẽ với lãnh đạo nhà trường, thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên công đoàn; tích cực chăm lo bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng cho các cán bộ, giáo viên, người lao động; thường xuyên phối hợp với chi đoàn thanh niên tạo điều kiện và tổ chức nhiều sân chơi bổ ích cho giáo viên và học sinh nhân các ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, ngày Quốc tế phụ nữ 8/3; quan tâm tới đời sống, gia đình các cán bộ, đoàn viên công đoàn, mang lại niềm vui, tạo sự gắn kết trong ngôi nhà chung. Nhiều năm liền, dưới sự đồng hành của cô, Công đoàn nhà trường luôn đạt được nhiều thành tích đáng kể.
Không chỉ giỏi việc trường, tích cực tham gia công tác xã hội, cô giáo Bùi Thị Thư còn là một nàng dâu hiếu thảo, người vợ hiền, người mẹ mẫu mực trong gia đình. Công việc trường lớp tuy bận rộn nhưng cô luôn chăm sóc con cái chăm ngoan học giỏi. Con gái cô luôn đạt danh hiệu Học sinh giỏi trong suốt 12 năm học từ lớp 1 cho tới lớp 12, Sau khi tốt nghiệp trường Đại học Ngoại thương, cháu đã đi làm và bước đầu đã đạt được thành công.
Trong suốt cuộc đời giáo viên gần 30 năm công tác, cô luôn thấm nhuần lời dạy của Bác Hồ:
“Vì lợi ích mười năm phải trồng cây
Vì lợi ích trăm năm phải trồng người”
Cô đã cống hiến hết sức lực của mình truyền dạy cho nhiều thế hệ học sinh trưởng thành, đóng góp công sức, trí tuệ cho sự nghiệp trồng người của địa phương. Cô rất nhiệt tình, tận tâm trong công việc.Với cô, dạy học không chỉ là trách nhiệm mà còn là niềm vui, lẽ sống của mình. Đúng với câu nói: “Cô giáo là người mẹ thứ hai của học sinh”, học sinh yêu cô, kính trọng cô, phụ huynh cũng thật sự yên tâm khi có cô đồng hành trên con đường giáo dục con em mình. Chẳng thế mà năm nào, ngày lễ Tri ân thầy cô, cô cũng nhận được những tấm thiệp chúc mừng và cảm ơn từ những bậc phụ huynh cũ có con đã ra trường, thậm chí đã có gia đình riêng. Đó phải chăng là món quà tinh thần, là niềm hạnh phúc tuyệt vời nhất mà mỗi nhà giáo được đón nhận.
Cô Thư luôn tâm niệm, phần thưởng quan trọng nhất không phải là những bằng khen, giấy khen mà là sự trưởng thành của từng thế hệ học trò, sự vững bước đi lên của nhà trường. Cô luôn tự hứa với bản thân, phải làm tốt hơn nữa, giành nhiều thành tích hơn nữa trong sự nghiệp “trồng người” để xứng đáng với lòng tin yêu của lãnh đạo, đồng nghiệp và phụ huynh học sinh. Có lẽ còn rất nhiều điều để nói về cô, nhưng đối với chúng tôi, cô là một người luôn hết lòng vì công việc, sống vì đồng nghiệp và học trò thân yêu. Cô là tấm gương điển hình trong phong trào thi đua “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo” của ngành giáo dục quận Thanh Xuân nói chung và của trường THCS Thanh Xuân Nam nói riêng và là một bông hoa người tốt việc tốt giữa ngàn đóa hoa đang đua hương khoe sắc để mọi người học tập, noi theo.
Thanh Xuân Nam, ngày 15 tháng 4 năm 2023
Người viết
Hoàng Thị Mai Hương
