"Có một nghề bụi phấn bám vào tay
Người ta bảo là nghề trong sạch nhất
Có một nghề không trồng cây vào đất
Lại để cho đời những đóa hoa thơm".
(Có một nghề như thế)
Nghề giáo vốn là nghề cao quý nhất trong những nghề cao quý. Nhân dân ta vốn có truyền thống tôn sư trọng đạo. Từ xa xưa, người thầy luôn được xã hội coi trọng, tôn vinh. Thầy cô là những người lái đò thầm lặng, là người chắp cánh cho những ước mơ bay cao, bay xa. Niềm vui của nghề giáo là được nhìn thấy bao thế hệ học sinh trưởng thành, khôn lớn. Tìm về dưới mái trường THCS Thanh Xuân Nam, tôi tình cờ bắt gặp một ánh mắt, một nụ cười rạng rỡ, một nhà giáo mẫu mực: cô giáo Đào Thị Thanh Bình.
Trong không khí hân hoan cả nước đang hướng về ngày Hiến chương Nhà giáo Việt Nam 20/11, chúng ta không thể không nhớ đến công ơn của những người thầy, người cô đã tận tâm cống hiến sức mình cho nghề giáo. Viết về thầy cô giáo là một cách để chúc mừng, để tri ân, và cũng là một cách để bày tỏ sự ngưỡng mộ. Tìm theo một vài gợi ý của cánh đồng nghiệp, tôi tìm về trường THCS Thanh Xuân Nam để viết về tấm gương người tốt – việc tốt. Hỏi chuyện các thầy cô giáo trong nhà trường, tôi mới biết về cô giáo Đào Thị Thanh Bình. Và, cứ như có một điều gì đó thôi thúc con chữ, tôi quyết định viết về cô, để tri ân, và để bày tỏ lòng ngưỡng mộ của mình. Dẫu biết rằng, không một từ ngữ nào có thể tả hết công ơn của cô dành cho nghề giáo, nhưng tôi tin rằng, bài viết này sẽ là một niềm an ủi, là động lực giúp cô thêm yêu nghề, và là một tư liệu quý giá dành cho những giáo viên trẻ như tôi.
Cô giáo Đào Thị Thanh Bình – Phó Hiệu trưởng trường THCS Thanh Xuân Nam – một nhà giáo ưu tú, một tấm gương xứng đáng để đồng nghiệp học hỏi. Ngoài công việc quản lí nhà trường, cô còn phụ trách bộ môn Tiếng Anh, làm công tác Chủ nhiệm, đứng lớp để lan tỏa tình yêu và truyền thụ kiến thức đến bao thế hệ học trò.
Là một người “sành sỏi” việc tìm kiếm thông tin của người khác, đặc biệt là những đồng nghiệp của mình, trước khi đến trường để hỏi chuyện về cô, tôi đã tìm thấy một vài hình ảnh của cô Thanh Bình như thế này. Thú thật, tôi yêu những nụ cười hiền dịu và lấp lánh niềm tin như vậy lắm! Mà lại là nghề giáo thì càng phải trân trọng hơn. Ấn tượng về vẻ bề ngoài bao giờ cũng là ấn tượng đầu tiên, và có thể sẽ trở thành dấu ấn khó phai trong lòng người khác. Tôi quý cô cũng bởi vì lẽ đó. Vì là giáo viên Tiếng Anh, nên vẻ đẹp của cô vừa hiện đại, vừa mẫu mực đúng chất một nhà giáo.
Tuy vậy, những ấn tượng của tôi về cô Thanh Bình chưa dừng lại ở đó. Người ta vẫn thường ví công việc của nhà giáo cũng giống như người đưa đò thầm lặng. Như một lẽ thường tình, muốn con đò vững chãi trước sóng gió, tay chèo cần phải điêu luyện! Năng lực chuyên môn và kĩ năng giảng dạy giống như sức mạnh của tay chèo. Chúng có vững, có mạnh, thì con đò mới cập bến thành công. Ánh mắt rạng ngời và nụ cười của cô là điều làm tôi quý, còn những thành tích trong quá trình làm nghề mới là điều khiến tôi thấy ngưỡng mộ cô. Một giáo viên trẻ như tôi, ắt hẳn không thể không trầm trồ trước bảng thành tích của những bậc “tiền bối”. Bởi lẽ, đó không đơn giản chỉ là những con chữ viết lên lời khen, mà còn là sự ghi nhận cho một quá trình dài phấn đấu, nỗ lực. Trộm nghĩ, chẳng biết bao giờ mình mới có được những thành công như cô Thanh Bình thế nhỉ? Mặt khác, tôi cũng tự thủ thỉ với bản thân rằng: có công mài sắt, có ngày nên kim.
Lân la hỏi chuyện về cô Phó Hiệu trưởng trường THCS Thanh Xuân Nam, tôi có được một vài thông tin đáng quý như sau…
Trước tiên, về danh hiệu thi đua: Từ năm học 2004 – 2005 đến nay, cô giáo Đào Thị Thanh Bình liên tục hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đạt nhiều danh hiệu Giáo viên Chủ nhiệm, Giáo viên dạy giỏi cấp Quận; đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở. Cụ thể: Năm 2009, cô giáo Đào Thị Thanh Bình đã xuất sắc đạt được danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở (QĐ số 2499/QĐ-UBND ngày 15/11/2009 của UBND Huyện Thanh Trì). Tiếp đó, năm 2013, cô đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở (QĐ số 2806/QĐ-CTUBND ngày 18/06/2013 của UBND quận Thanh Xuân) và danh hiệu Giáo viên Chủ nhiệm giỏi cấp Quận (QĐ số 54/QĐ-PGD ngày 15/07/2013 của Phòng GD&ĐT quận Thanh Xuân). Năm 2014, cô Đào Thị Thanh Bình lại tiếp tục gặt hái những thành công như sau: danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở (QĐ số 2806/QĐ-CTUBND ngày 10/06/2014 của UBND quận Thanh Xuân) và danh hiệu Giáo viên dạy giỏi cấp Quận (QĐ số 169/QĐ-PGD ngày 17/09/2014 của Phòng GD&ĐT quận Thanh Xuân). Năm 2015, cô đạt danh hiệu GVCNG cấp Quận (QĐ số 135/QĐ-PGD ngày 22/09/2015 của Phòng GD&ĐT quận Thanh Xuân). Đến năm 2017, sự nỗ lực của cô được ghi nhận bằng danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở (QĐ số 2156/QĐ-CTUBND ngày 26/06/2017 của UBND quận Thanh Xuân). Năm 2019, cô xuất sắc đạt danh hiệu Giáo viên chủ nhiệm giỏi cấp Quận (QĐ số 135/QĐ-PGD ngày 22/09/2015 của Phòng GD&ĐT quận Thanh Xuân).
Về hình thức khen thưởng, Phó Hiệu trưởng Đào Thị Thanh Bình đã nhận được rất nhiều bằng khen từ năm học 2004 – 2005 đến nay. Cụ thể: Năm 2004, cô vinh dự nhận Bằng khen của BCH Trung Ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (QĐ số 751/QĐ/TƯDDTN ngày 08/09/2004 của BCH Trung Ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh). Năm 2015, cô giáo Đào Thị Thanh Bình đạt giải Khuyến Khích trong hội thi Giáo viên dạy giỏi môn Tiếng Anh cấp Thành phố, vinh dự nhận bằng khen của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội (QĐ số 591/QĐ-SGD&ĐT ngày 07/04/2005 của Sở GD&ĐT Hà Nội). Có thể nói: năm 2013 là một dấu mốc quan trọng trong quá trình làm nghề của cô. Trong thời gian này, cô giáo Đào Thị Thanh Bình đã đạt giải Nhất ở hội thi Giáo viên dạy giỏi môn Tiếng Anh cấp Thành phố, vinh dự nhận bằng khen của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội (QĐ số 4390/QĐ-SGD&ĐT ngày 22/04/2013 của Sở GD&ĐT Hà Nội). Bước sang năm 2015, cô nhận được Giấy chứng nhận Đạt giải nhất thi kỹ năng CNTT dành cho GV Ngoại Ngữ Cấp THCS (QĐ số 23/QĐ-PGD ngày 12/03/2015 của Phòng GD&ĐT quận Thanh Xuân). Năm 2016, cô giáo tiếp tục gặt hái những thành tích của mình với giải Khuyến Khích trong hội thi thiết kế bài giảng Elearning cấp thành phố của Sở GD&ĐT Hà Nội (QĐ số 3332/QĐ-SGD&ĐT ngày 30/12/2016 của Sở GD&ĐT Hà Nội).
Vô tình hỏi thăm một giáo viên cùng tổ chuyên môn với cô Bình, tôi mới biết cô về trường đến nay đã được 10 năm. Có lẽ vì thế mà bây giờ cô trở thành một nhân tố không thể thiếu đối với trường THCS Thanh Xuân Nam. Bạn đồng nghiệp ấy chân thành chia sẻ với tôi như thế này: “Hồi chị mới về trường, cô Bình là người hướng dẫn đánh giá tập sự cho chị luôn. Những ngày đầu gặp cô, chị sợ cô lắm! Cô rất nghiêm khắc em ạ. Thế nhưng, sau một thời gian tiếp xúc, làm việc cùng cô, suy nghĩ của chị đã thay đổi hoàn toàn. Cô tình cảm lắm, rất quan tâm và đồng cảm với đời sống của giáo viên trong trường”. Ngoài nền tảng vững chắc về mặt chuyên môn, tôi nghĩ điều cần có của một giáo viên đó là cái “uy” của riêng mình. Làm sao đó để mình trở thành một người “quyền lực”, vì điều đó sẽ chứng tỏ phần nào bản lĩnh nghề giáo, tạo dựng niềm tin cho đồng nghiệp và học sinh. Điều lí tưởng nhất trong nghề giáo là vừa nghiêm khắc để học sinh phải kính nể, mà lại vừa tình cảm, vị tha để học sinh thấy yêu thương, kính trọng. Cô Bình có lẽ là một người như thế.
Cô giáo Đào Thị Thanh Bình là một phó hiệu trưởng “nổi tiếng” với tình yêu học sinh, cô yêu và chăm sóc học trò như chính những người con của mình vậy. Ngẫu nhiên gặp một em học sinh lớp 6, tôi mạnh dạn hỏi em ấy về cô. Bạn nhỏ ngây ngô và thành thật trả lời tôi như thế này: “Cô Bình hay cho bọn con ăn kem lắm!”. Bạn nhỏ trả lời tôi bằng một ánh mắt long lanh, ánh lên niềm vui sướng, rồi vội vàng chào tôi để tìm đến chơi với lũ bạn. Nghĩ bụng rằng trẻ con chẳng biết nói dối cảm xúc, thế nhưng tôi vẫn muốn hỏi lại giáo viên điều này. Trước sự ngưỡng mộ của tôi, vài đồng nghiệp của cô Bình tự tin trả lời tôi thế này: “Bọn trẻ, chúng nó sợ cô Bình lắm, mà cũng quý cô Bình quá cơ. Vì vẻ ngoài trông cô rất nghiêm khắc, nhưng kì thực, tủ lạnh của cô bao giờ cũng chất đầy kem cho chúng nó! Trẻ con là học sinh của trường, hay thậm chí là con của giáo viên trong trường, chúng nó đều thích ăn kem của cô Bình cho lắm.” Quả thật, với cô, tình yêu thương xuất phát từ những điều nhỏ bé và giản dị nhất.
Với học sinh, cô luôn là tấm gương năng động, sáng tạo và tích cực tham gia các hoạt động ngoại khóa. Có lẽ vì yêu và mến học trò như những đứa con, nên đi đâu và làm gì, cô cũng phải đưa học sinh đến tận nơi. Bên cạnh công việc điều khiển và giám sát hoạt động dạy học, cô giáo Đào Thị Thanh Bình còn thường xuyên quan tâm đến việc tổ chức các hoạt động giáo dục, tạo nhiều sân chơi cho học sinh. Giáo viên, phụ huynh vẫn thường quen với hình ảnh cô Thanh Bình dẫn học sinh đi tham dự giải đấu bóng đá giữa các trường.
Giống như một thước phim ngắn, hay một tình huống truyện, những hành động nhỏ luôn mang giá trị lớn. Tình huống truyện giống như một lát cắt trên thân cây, mà qua đó ta nhìn thấy trăm năm đời thảo mộc. Một hành động nhỏ nhưng có thể giúp ta thấy được hết tình yêu mà cô giáo dành cho học sinh, dành cho nghề nghiệp của mình. Người ta thường nghĩ, những việc khó là việc lớn lao, vĩ đại, nhưng tôi lại khác. Tôi nhìn thấy ở cô lòng bao dung, và cả sự lo lắng dành cho những đứa con của mình. Cô thực sự là một người quan tâm đến giá trị nhân văn trong cuộc sống. Người làm công tác quản lí như cô, làm việc lớn (đại khái như đưa ra một quyết định) là điều dễ dàng. Dành thời gian để trực tiếp đồng hành với học sinh trong những hoạt động ngoại khóa mới là điều khó. Cái khó đầu tiên nằm ở thời gian, và khó hơn nữa là nhiệt huyết, là tinh thần sẵn sàng tham gia. Vậy mà bản thân cô chẳng hề ngại khó, ngại khổ, vẫn luôn có mặt bên cạnh học sinh trong những hoạt động giáo dục của nhà trường. Rõ ràng, nếu không xuất phát từ tình yêu chân thành thì hiếm ai có thể làm được như cô. Vậy là, qua một lát cắt trên thân cây, một hành động nhỏ trong số nhiều hành động khác, chúng ta nhìn thấy ở nhà giáo ấy một trái tim nguyện hết đời yêu thương bao thế hệ học trò.
Những người đẹp chưa chắc đã hạnh phúc, thế nhưng người hạnh phúc ắt hẳn sẽ là người đẹp. Cô Thanh Bình - đúng như cái tên ấy - đã tạo nên cho mình một hạnh phúc riêng – êm đềm và dung dị. Ẩn sâu bên trong người phụ nữ bản lĩnh và kiên cường ấy là một trái tim ấm nóng. Vẻ đẹp của cô đến từ những hành động nhỏ nhất. Cô là một người đồng nghiệp đầy trách nhiệm, một người giáo viên đầy tình yêu thương, một người phụ nữ luôn tin yêu cuộc đời. Trên cương vị là một phó Hiệu Trưởng, cô không hề ngại khó ngại khổ, nề hà bất cứ việc gì. Một người phụ nữ tưởng chừng như mang cái lạnh lùng, nghiêm nghị của một vị sếp nhưng lại sẵn sàng xắn tay áo làm mọi việc lớn bé, từ việc của bác bảo vệ, hay việc của cô lao công,… đến công việc điều khiển, phụ trách cả một ngôi trường.
